kalp yetmezliği ve kök hücre, kök hücre, kordon kanı, kalp yetmezliği

Kalp Yetmezliği ve Kök Hücre

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Kalp Yetmezliği ve Kök Hücre

Kalp yetmezliği, Amerika’da her dokuz ölümden birini oluşturan önemli morbidite nedenidir. Toplumun önemli bir bölümünü doğrudan ya da dolaylı etkileyen yıkıcı bir hastalıktır.  Koroner arter hastalığı, kalp kapak hastalıkları  ve diğer kalp rahatsızlıkları olan hastalar, kalp yetmezliği  gelişme riski altındadır. İleri derece kalp yetmezliği geliştiği durumda  tedavi seçenekleri,  organ nakli ve sol ventriküler destek cihazı (yapay kalp cihazı) ile sınırlı kaldığından, alternatif tedavi stratejileri geliştirmek için çok sayıda bilimsel ve klinik  çalışma yapılmaktadır. Kök hücre tedavileri, yenileyici ve tamir edici potansiyeli ile kalp yetmezliğinin tedavisi için yapılan araştırmalar içinde önemli bir yer tutmaktadır. Kök hücreler, hasar sonucu  yaralı ve kasılma yeteneği azalan miyokardın (kalp kası)  onarılması veya değiştirilmesi için umut verici bir yaklaşımdır. Bununla birlikte, tüm klinik araştırma ve uygulama alanlarında olduğu gibi, kök hücrelerin rejeneratif kapasitesi ve kardiyak fonksiyonu iyileştirme yeteneklerine ilişkin sınırlayıcı faktörler de bulunmaktadır.

 

Etki Mekanizmaları

Son yıllarda, araştırmacılar kök hücre tedavisinin kalp yetmezliği için etkili bir tedavi olarak kullanılabileceği iddiasını desteklemek için üç temel mekanizma önermişlerdir. Kalp yetmezliği alanında kök hücre ile ilgili yapılan çalışmalarda  önemli yaklaşımlardan biri kök hücrelerin doğrudan kardiyak dokuyu üretebilmesi şeklindeydi. Kalp dokusunun oluşturulması kardiyogenez olarak adlandırılır ve erişkin dönemde olabilmesi son derece sınırlıdır. Erişkin dönemde kardiyogenezin teknik olarak çok sınırlı olmasından dolayı sonraki araştırmalar,  yetişkin kök hücrelerin kardiyomiyositlere (kalp kası hücreleri) farklılaşıp miyokart içine atılmasının çok az olduğunu ortaya koymuştur. Önerilen diğer bir etki  mekanizmasında ise, kök hücrelerin endojen endotel progenitör hücrelerini aktive ederek  anjiyogenez (yeni damar oluşumu)  veya vaskülojenezi uyarması yaklaşımıdır. Burada ki sınırlayıcı faktör ise endotel progenitör hücrelerini tanıyabilecek biobelirteçlerin tam olarak belirlenememesidir. Yapılan son çalışmalarda bu hücre grubunun göbek kordonunda bulunduğu ve laboratuvar ortamında çoğaltılabildiği ortaya konulmuştur. Bir diğer önemli yaklaşımda yetişkin kök hücrelerin kardiyo-koruyucu faktörler salgılayarak parakrin etkileri gösterebileceğini düşündürmektedir. Bu salgılanan faktörler vasküler büyümeyi ve yeniden yapılanmayı uyarabilir, fibroz oluşumunu azaltabilir, inflamasyonu düzenleyebilir, hücre farklılaşmasını ve sağ kalımını düzenleyebilir. Ayrıca kalpte yerleşik kök veya progenitör hücreleri uyarabilir. Bu süreçlerin  aktivasyonu, sırasıyla akut miyokart enfarktüsü (kalp krizi) veya kalp yetmezliğinden mustarip hastalarda bazı yapısal hasarları kontrol edebilir. Son çalışmalar, bu faktörlerin, daha sonra kardiyoproteksiyona (kalbin doku bazında korunması) aracılık etmek için proteinleri, lipitleri, RNA ve mikro RNA’ları aktarabilen eksozomlar ve mikrozomlar dâhil olmak üzere hücre dışı zar veziküllerine kümelenebileceğini göstermiştir. Hayvan çalışmaları, yetişkin kök hücrelerle yapılan tedaviden gözlemlenen olumlu etkilerin parakrin etkisine dayanabileceği fikrini desteklese de, insanlarda kesin etki mekanizmasının tam olarak açıklanabilmesi için daha fazla veriye ihtiyaç duyulmaktadır.

kalp yetmezliği ve kök hücre, kök hücre, kordon kanı, kalp yetmezliği

Kalp yetmezliği, Amerika’da her dokuz ölümden birini oluşturan önemli morbidite nedenidir. Toplumun önemli bir bölümünü doğrudan ya da dolaylı etkileyen yıkıcı bir hastalıktır.  Koroner arter hastalığı, kalp kapak hastalıkları  ve diğer kalp rahatsızlıkları olan hastalar, kalp yetmezliği  gelişme riski altındadır.

Kalp Yetmeliğinde Kök Hücre Tedavisi

Mezenkimal kök hücreler ve kalp dokusundan izole edilen kök hücreler dâhil olmak üzere çeşitli yetişkin kök hücre popülasyonları kullanılarak yapılan çok sayıda klinik deneyim elde edilmiştir. Mezenkimal kök hücreler, kemik iliği, göbek kordon kanı, göbek kordonu, yağ dokusu  ve kaslar gibi çeşitli dokularda bulunan mezoderm türevli kök hücrelerdir. Çeşitli kaynaklarından elde edilen Mezenkimal kök hücreler, hücre tedavisi çalışmalarında sıklıkla kullanılmaktadır.

Kalp ile ilgili uygulamalarda farklı bir yaklaşımda   “önceden yönlendirilmiş” kardiyopoetik mezenkimal kök hücrelerin giderek daha fazla test edildiği süreçlerdir. Hücresel tedavilerde uygun kaynaktan hücrenin elde edilmesi önemli sınırlayıcı basamaklardandır. Mezenkimal kök hücrelerin izolasyonu, çoğaltılması ve saflaştırılması, klinik transplantasyon için  büyük ölçekli üretimi de önemli bir noktadır.  Mezenkimal hücre kaynağı olarak kordon kanı ve göbek bağı ulaşılması kolay ve verimli hücre kaynakları olarak son dönemde büyük önem kazanmıştır. Bunun dışında kemik iliği de bazı girişimsel müdahaleler gerektirse de önemli bir kaynaktır. Bazı araştırmacılar doğum sonrası kalpte yerleşik kalp progenitör hücrelerinin (kardiyak türevi kök hücreler) varlığını bildirmişlerdir. Bu yaklaşım  miyokardın terminal olarak farklılaştıktan sonra hasarlanması durumunda, erişkin dönemde  bu progenitör hücrelerin fonksiyonel olarak tamirde rol alabileceğini düşündürmektedir. Bu yaklaşımı destekler şekilde, yetişkin kalp dokusundan izole edildiğinde, c-kit-pozitif kardiyak kök hücrelerin kalp krizinden sonra kalbe nakledildiğinde kardiyomiyositlere farklılaştığını bildiren araştırmalar bulunmaktadır.

Son 20 yılda yapılan çalışmalarda; ilk olarak, kanıtlar erişkin kök hücre tedavisinin yararına, kardiyomiyosit veya kan damarı oluşumu yerine miyokardiyumu onarmak için endojen yolları aktive eden kardiyo-koruyucu faktörlerin salınmasıyla aracılık ettiğini göstermektedir. Klinik çalışmalarda hücrelerin güvenli uygulanması gösterilmiştir, ancak erişkin kök hücre tedavilerinin klinik etkinliği sorusu hala açık değildir. Yapılan / yapılacak klinik ve temel araştırmalarla yeni veriler oluştukça tedavi etkinliği daha güçlü bir şekilde değerlendirilecektir.

 

Kaynak: JAMA Cardiol. 2016 Oct 1; 1(7): 831–841.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Search

+
WhatsApp chat