kök hücre uygulamaları

Travmatik Beyin Hasarı Ve Kök Hücre Tedavisi

Son yıllarda Travmatik beyin hasarı ve kök hücre tedavisi araştırma ve tedavi yöntemleri geliştirme denemelerinde kök hücre tedavisi önemli ilgi alanı olmuştur. Özellikle Travmatik beyin hasarı sonrasında doğal onarım ve tamir mekanizmalarına destek olmak ve tamir potansiyelini arttırmak için yeni yaklaşımlar sergilenmektedir. Başlangıç aşamasında yapılan in-vivo hayvan çalışmalarında kök hücrelerin özellikle hipoksi (doku ve hücrelerin oksijensiz kalması)  ile oluşturulan beyin hasaarı modellerinde sinir hücrelerine dönüşebilme ve hasar oluşan mikro-çevresindeki konak hücreleri koruma ve tamir etme potansiyelleri ortaya çıkarılmıştır.

Travmatik beyin hasarı sonucunda anormal nörolojik fonksiyonlar gözlenir. Bu durum çoğu zaman kafaya alınan bir darbe sonucunda oluşur ve doğrudan etki olarak kabul edilir. Bu etkinin dışında beyinde dolaylı patolojik durumlarda meydana gelir. Özellikle beyindeki damar hasarı ve oluşan inflamasyon yanıtları da beyine zarar vermektedir. Nöroinflamasyon hasar sonrası meydana gelen ikincil hücre ölümlerinden önemli oranda sorumludur. Travmatik beyin hasarı ve kök hücre tedavisi çocuklarda (0-4 yaş arası) ve yaşlılarda (65 yaş ve üstü) daha sık görülürken, çoğu araştırma yetişkinlerde meydana gelen travmatik beyin hasarı tedavisine odaklanmıştır. Yetişkinlere veya yaşlılara kıyasla, küçük çocukların sinirsel plastisiteleri (gelişmekte olan bir beynin iyileşme yeteneği) Travmatik beyin hasarı ve kök hücre tedavisi için doğal bir çözüm sunma potansiyeli taşır.

Travmatik beyin hasarı ve kök hücre uygulaması çocuklarda (0-4 yaş arası) ve yaşlılarda (65 yaş ve üstü) daha sık görülürken, çoğu araştırma yetişkinlerde meydana gelen travmatik beyin hasarı tedavisine odaklanmıştır.

Bununla birlikte, son zamanlarda yapılan çalışmalar, çocukluk çağı travmatik beyin hasarının da  gelişmekte olan beyinleri önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Çocukluk çağı travmatik beyin hasarının en sık nedenleri düşme, trafik kazaları ve sarsılmış bebek sendromu (6 ay veya daha küçük bebeklerde) olarak sıralanır. Travmatik beyin hasarından kaynaklanabilecek önemli bir durumda oksijenlenme yani kan akımının azalması veya tıkanması sonucu oluşan ( hipoksi iskemik ensefalopatisinde olduğu gibi) nöronal fonksiyon kayıplarıdır. Bu oran her 1000 normal doğumda 2,5 oranında görülebilmektedir.

Mezenkimal Kök Hücreler: Hücre Tedavisi Ve Rejenerasyon Potansiyeli yazılı makalemizden farklı bilgiler edinebilirsiniz..

Kök hücreler, dinlenim (eylemsizlik) sürelerinden sonra bile çoğalabilen, doku hücreleri ve organa özgü hücreler gibi özelleşmiş işlevlere sahip hücreler haline gelebilecek farklılaşmamış hücrelerdir. İki temel özelliği kendi kendini yenilemesi ve farklılaşma yetenekleridir.  Birçok hastalın doğrudan ya da dolaylı olarak tedavi edilmesinde önemli tedavi edici potansiyele sahiptir. Kök hücre tedavisinin en yaygın şekli, kan ve bağışıklık sisteminin hastalıklarını tedavi etmek için kemik iliğinden elde edilen kan kök hücrelerinin kullanılmasıdır. Kemik iliği nakli olarak isimlendirilen bu tedavi yönteminde temel amaç hematopoetik kök hücrelerin nakil edilmesidir.

Hematopoetik kök hücreler erişkin dönemde kemik iliğinde bulunduğu için tedavinin ismi genellikle kemik iliği nakli olarak ifade edilir. Kordon kanı içeriğinde bulundurduğu hematopoetik kök hücrelerden dolayı kemik iliği nakli tedavisinde önemli bir kök hücre kaynağı olarak kullanılır. Kök hücre tipleri, embriyonik, fetal, yenidoğan (örneğin, plasenta, göbek kordon kanı ve dokuları, amniyon sıvısı ve dokuları, Wharton jeli) ve yetişkin dokularda bulunmasına göre sınıflandırıla bilinir. Embriyonik kök hücreler, embriyonik gelişimin erken bir aşaması olan bir blastosistin iç hücre kütlesinden elde edilir. Yetişkin kök hücreler, hasar görmüş dokuları onarmak için farklılaşmamış somatik hücrelerdir, örneğin, kemik iliğinde bulunan hücreler gibi. Kök hücreler ayrıca, totipotent, pluripotent ve multipotent gibi farklılaşma potansiyellerine göre de sınflandırılır.

Kök hücrelerin birçok hastalıkta kullanılma potansiyelinde önemli bir etkende nakil edilebilir olmalarıdır. Otolog transplantasyon: kök hücrelerin elde edildikten sonra aynı hastaya tedavi edilmek üzere uygulandığı işlemi ifade eder. Allojenik transplantasyon:  kök hücrelerin bir donörden (alıcıya benzer HLA antijen uyumlu) toplanması daha sonra ihtiyacı olan başka bir hastaya nakil edilmesi işlemini ifade eder. Kök hücre tedavisi, beyin hasarı ve nörodejenerasyon gibi birçok hastalık için ümit verici bir tedavi olarak ortaya çıkmaktadır.

Klinik Araştırmalar:

Kök hücre uygulaması, Travmatik beyin hasarı ve kök hücre tedavisi için umut verici bir tedavi yöntemidir. Son yıllarda yapılan birkaç faz I veya II’a klinik çalışması tedavinin hastalarda güvenli ve uygulanabilir olduğunu göstermiştir (Tablo 1.)

Travmatik beyin hasarı ve kök hücre tedavisi için umut verici bir tedavi yöntemidir.

Optimal kök hücre uygulama stratejileri belirlendikten sonra gelecekteki klinik uygulamalardan başarılı yanıt alma oranları da artma eğilimde olacaktır.

Kaynak: Expert Opin Biol Ther. 2018 May ; 18(5): 515–524.

 

İnsan Göbek Kordonu Mezenkimal Kök Hücreleri : Karaciğer Fibrozunda İyileştirici Etkisi

İnsan Göbek Kordonu Mezenkimal Kök Hücreleri : Karaciğer Fibrozunda İyileştirici Etkisi

[Kaynak:  World J Stem Cells. 2019 Aug 26; 11(8): 548–564.]

Karaciğer fibrozu, hücre dışı matriksin üretim ve kontrolünün bozulması ile karakterize ağır kronik karaciğer hasarlarının yaygın bir sonucudur. Virüsler, alkol bağımlılığı, uyuşturucu bağımlılığı ve otoimmünite (bağışıklık sistem bozukluğu) ile bu süreç tetiklenebilir. Karaciğer fibrozunun erken evrelerinde  ekstraselüler komponent  birikimi, matriks metaloproteinazlar gibi proteolitik enzimler tarafından hidrolize edilebilir. Bununla birlikte, sürekli hasar oluşumu kollajen I ve kollajen III gibi  bileşenlerinin birikmesi ile de skar dokusu birikmesi ve enflamatuar bir sürecin başlamasına yol açmaktadır. Özellikle, hepatik stellat (öncül) hücrelerinin (HSC’ler) karaciğer fibrozunda kritik bir rol oynadığını göstermiştir (Şekil 1.).

Karaciğer fibrozu, hepatik satellat hücreleri, hepatik satellat hücrelerinin süreci, fibroz oluşumu

Karaciğer fibrozu, hücre dışı matriksin üretim ve kontrolünün bozulması ile karakterize ağır kronik karaciğer hasarlarının yaygın bir sonucudur. Virüsler, alkol bağımlılığı, uyuşturucu bağımlılığı ve otoimmünite (bağışıklık sistem bozukluğu) ile bu süreç tetiklenebilir.

Karaciğer Fibrozunda İlaç uygulamaları:

Klinik kullanımda antifibrotik etki gösterebilen etkili bir ilaç tam olarak üretilememiştir. Gerek laboratuvar gerekse hayvan deneylerinde antifibrotik etki gösterebilen çok sayıda ilaç öncülü maalesef klinik yanıt oluşturma kapasitesinden çok uzaktır. Günümüzde karaciğer nakli son evre karaciğer hastalığında tek etkili tedavi olarak uygulanmaktadır. Bu tedavi seçeneğinde ise temel sorun yeteri kadar bağışçı bulunamamasıdır. Bu önemli belirleyici nokta yeni özellikle kök hücre tedavilerin araştırılmasını bu sayede terapotik stratejilerin bu alanda bulunma ihtiyacını doğurmuştur.

 

Kordon Doku Kaynaklı Mezenkimal Kök Hücrelerin Karaciğer Hasarında Uygulanması:

Günümüzde, Mezenkimal Kök Hücreler karaciğer hastalıklarının tedavisi ile ilgili araştırmaların odak noktasına oturmuş durumdadır. Bunun en önemli sebebi kök hücre davranışı sergilemeleridir. Kök hücre özellikleri; çoklu farklılaşma potansiyeline sahip olmaları, güçlü proliferatif (çoğalma) kapasiteleri, immün regülasyon/modülasyon özellikleri ve kendi kendilerini yenileyebilir olmalarıdır. Mezenkimal Kök Hücreler kemik iliği, yağ dokusu, göbek kordonu dokusu, plasenta, kordon kanı, amniyotik sıvı, periferik kan, karaciğer, akciğer, endodontik küspe, iskelet kası  ve saç folikülleri gibi çeşitli dokulardan elde edilebilir. İnsan göbek kordonundan (Şekil 2.) elde edilmiş Mezenkimal Kök Hücrelerin etik bir zorluk yaratmaması, viral bulaşma riskinin çok düşük olması ve düşük red riskine sahip oldukları için diğer Mezenkimal Kök Hücrelere göre üstün olduğu tespit edilmiştir.

Göbek Kordonu Mezenkimal Kök Hücreleri, İnsan Göbek Kordonu Mezenkimal Kök Hücreleri, Karaciğer Fibrozunda İlaç uygulamaları, Karaciğer Fibrozunda İyileştirici Etkisi, Kordon Doku Kaynaklı Mezenkimal Kök Hücreleri

Mezenkimal Kök Hücrelerin karaciğer fibrozu gibi çeşitli karaciğer hastalıklarının tedavisinde kullanımı ile ilgili önemli  sonuçlara ulaşılmıştır. İnsan göbek kordonu mezenkimal kök hücreleri karaciğer fibrozunu iyileştirme kabiliyetinin önemli mekanizmaları tanımlanmıştır.

            Mezenkimal Kök Hücrelerin karaciğer fibrozu gibi çeşitli karaciğer hastalıklarının tedavisinde kullanımı ile ilgili önemli  sonuçlara ulaşılmıştır. İnsan göbek kordonu mezenkimal kök hücreleri karaciğer fibrozunu iyileştirme kabiliyetinin önemli mekanizmaları tanımlanmıştır. Bu mekanizmalar parakrin etkileri, hepatosit benzeri hücrelere farklılaşabilme yetenekleri ve immünmodülatör (bağışıklık sistem düzenleyici) fonksiyonlarıdır.

 

Klinik Çlışmalar:

İnsan göbek kordonu mezenkimal kök hücreleri’nin klinik pratik uygulamalarda dekompanse karaciğer sirozu ve son dönem karaciğer hasarı tedavisi için potansiyelleri araştıran çok sayıda çalışma mevcuttur (tablo 1.). Önemli ilerlemeler kaydedilmiştir.

Göbek Kordonu Mezenkimal Kök Hücreleri, İnsan Göbek Kordonu Mezenkimal Kök Hücreleri, Karaciğer Fibrozunda İlaç uygulamaları, Karaciğer Fibrozunda İyileştirici Etkisi, Kordon Doku Kaynaklı Mezenkimal Kök Hücreleri

İnsan kordon dokusu Mezenkimal Kök Hücrelerinin klinik pratik uygulamalarda dekompanse karaciğer sirozu ve son dönem karaciğer hasarı tedavisi için potansiyelleri araştıran çok sayıda çalışma mevcuttur (tablo 1.). Önemli ilerlemeler kaydedilmiştir.

Genel olarak, karaciğer fibrozunu iyileştirmek için İnsan göbek kordonu mezenkimal kök hücreleri uygulamalarında bir takım zorluk kalmasına rağmen, karaciğer fibrozu, karaciğer doku tamiri ve karaciğer hücre-doku  gelişim mekanizmalarının değerlendirilmesi ve ayrıca kök hücrelere ilişkin araştırmalar ile bu sorunlar çözülecektir.

Omirlik hasarı tedavisinde Kök Hücre Uygulaması: Güncel Gelişme

Japon Hükümeti Omirilik Hasarında Kök Hücre Uygulamasını Onayladı

Tedavinin araştırmacılarından olan Japonya’daki Sapporo Tıp Üniversitesi’nden beyin cerrahı Dr. Osamu Honmou, klinik uygulma ve güvenlik konularını tartışacak bilimsel bir makale yayınlamaya hazırlanıyor. Dr. Osamu Honmou  “Bence çok güvenli.” dedi. Japonya’nın regülasyonları izin verdiği için çift kör bir çalışma yapmadığını ekledi. Araştırmacılardan Dr. Fukushima:  “En önemli nokta, etkinliğinin çabuk,dramatik ve kesin olmasıdır”.

Henüz yayınlanmamış bulgulara göre  sonuçlar, son 40 gün içinde omurilik yaralanmaları yaşayan 13 kişinin tedaviye alındığı söylendi. Araştırma grubu , hastaların kök hücre infüzyonları sonrasında, bazı kayıp duyularını ve hareketlerini yeniden kazanmalarına yardımcı olduğunu buldu.

Kaynak: Nature 565, 544-545 (2019)]

Stemirac, stemirac tedaviye şartlı

aponya Sağlık Bakanlığı 2019 yılı ortalarında  ‘’Stemirac’’ adı verilen tedaviye şartlı onay verdi. Hasta kişilerden elde edilen  mezenkimal kök hücrelerin alınması ve laboratuvar ortamında çoğaltılması tedavinin birinci basamağını oluşturuyor

Japonya Sağlık Bakanlığı 2019 yılı ortalarında  ‘’Stemirac’’ adı verilen tedaviye şartlı onay verdi. Hasta kişilerden elde edilen  mezenkimal kök hücrelerin alınması ve laboratuvar ortamında çoğaltılması tedavinin birinci basamağını oluşturuyor. Klinik uygulamada, yaklaşık 50 milyon ila 200 milyon mezenkimal kök hücre (birçok hücre tipine dönüşebilen kordon kanı, göbek kordonukordon dokusunda yüksek oranda bulunan kök hücre tipi), hasarı onarabilmek için yaralanmadan 40 gün sonra intravenöz (damar içine) olarak hastalara geri verildi. Dr. Honmou, tedaviden 6 ay sonra, 13 hastanın 12’sinin, kasların kasılma ve vücudun bölümlerine dokunma hissini belirleyen uluslararası kabul görmüş bir sistem olan Amerikan Spinal Yaralanma Derneği hasarlanma ölçeğinde (impairment scale,) en az bir seviye düzeldiğini söyledi.

Araştırmacılar, kök hücrelerin, omurilik hasarını, inflamasyonu azaltmak ve mevcut sinir hücrelerini (nöronları) korumak da dâhil olmak üzere çeşitli mekanizmalarla hasarı iyileştirdiğini düşünüyor. Araştırmacılar ayrıca, hastalara laboratuvarda çoğaltılıp tekrar verilen kök hücrelerin bir kısmının sinir hücrelerine dönüştüğünü söyledi. Dr. Honmou, kendisinin ve başkalarının bu mekanizmaları daha önceden de çalışmalarında gösterdiğini ekledi.

Omurilik Hasarı:

Omurilik yaralanması ani yıkıcı bir motor (hareket) ve duyusal işlev bozukluğu olarak tanımlanır. Yaralanma seviyesinin altındaki nöronların bağlantılı olduğu bağırsak, mesane ve cinsel fonksiyonlarla ilgili fonksiyon kaybına yol açar. Bu hasarlar önceleri kazalar ve bazı spor dalları ile ilgilenen genç bireylerde daha sık görülürken son zamanlarda özellikle servikal kanal darlığı yaşayan ileri yaşlı bireylerde de görülmektedir. Sinir hasarlarının iyileşmesinde sinir hücresi büyüme faktörlerine ve sinir kök hücresine ihtiyaç duyar (şekil). Şu anda, cerrahi müdahale ve sonraki süreçte rehabilitasyon tedavi seçenekleri arasındadır.

(Kaynak: Regenerative Therapy 11 (2019) 75e80)

 Omirlik hasarı tedavisi, kök hücre, mezenkimal kök hücre, Kordon kanı, göbek kordonu, kök hücre tedavisi,

Omirlik hasarı tedavisi, kök hücre, mezenkimal kök hücre, Kordon kanı, göbek kordonu, kök hücre tedavisi,

Göbek kordonu ve kordon kanı kaynaklı mezenkimal kök hücreler:

Japonya Sağlık Bakanlığının kök hücre tedavisine onay verdikten sonra omurilik hasarında hücresel tedaviler daha sık tartışılmaya başlanmıştır. Kök hücreler vücudumuzu oluşturan 200 farklı tipteki hücreye ve o hücrelerin oluşturduğu dokulara dönüşebilme, farklılaşabilme yeteneğindedir. Omurilik hasarında en önemli sorun nöronların yani sinir hücrelerinin hasarlanması ya da işlevini tam olarak yerine getirememesidir. Kök hücreler sinir hücrelerine hem laboratuvar hem de insan vücudunda dönüşebilmektedir. Bu anlamda yenileyici ve tamir edici tıp uygulamalarında önemli yer kaplamaktadır. Kordon kanı, göbek kordonukordon dokusu önemli kök hücre kaynakları olarak ulaşılması(elde edilmesi) ve uzun süre saklanma imkânı olması bakımından ilk akla gelen kök hücre kaynaklarıdır. Gerek kordon kanı gerekse göbek kordonu önemli birer mezenkimal kök hücre kaynağıdır. Farklı klinik araştırmalarda göbek kordonundan ve kordon kanından elde edilen kök hücreler güvenli bir şekilde kullanılmıştır.

Kök Hücreler

  • Kemik iliği ve kordon kanı kaynaklı kök hücreler

Kemik iliği ve Kordon Kanı Kaynaklı Hematopoetik ve Mezenkimal Kök Hücreler

Kök hücreler, özelleşmiş (belirli bir işlev ya da işlevleri yerine getirebilmek için farklılaşmış olgun hücreler)  hücre tiplerine farklılaşabilen ve kendilerini yenileme kapasiteleri olan, organizmanın tüm hücrelerinin köken aldığı temel hücre tipleridir. Farklılaşma yeteneklerine göre sınıflandırılan kök hücrelerin bu özelliklerini temel alan sıkı denetlenen kurallı bir yapıları vardır. Temel olarak; totipotent kök hücreler zigot ve blastomerden elde edilebilir ve tüm hücre tiplerine farklılaşabilirler. Pluripotent kök hücreler, embriyonik zar haricinde tüm hücre tiplerini oluşturabilen, embriyonik gelişimin temeli olan endoderm, mezoderm ve ektoderm tabakalarını oluşturan hücrelerdir. Pluripotent kök hücreler blastokist aşamasındaki iç hücre kitlesinden elde edilebilirler. Multipotent kök hücreler ise, kaynaklandıkları dokuya ait hücreye farklılaşma yeteneğine sahiptirler (örnek; kordon doku kaynaklı mezenkimal kök hücre, kemik iliği ve ya kordon kanı kaynaklı hematopoietik kök hücre). Bunların yanı sıra, birkaç hücre tipine farklılaşabilen kök hücreler oligopotent, sadece tek bir hücre tipine farklılaşabilen hücreler ise unipotent kök hücre olarak isimlendirilmektedir.

Kaynak: Humanbiotechnology as Social Challenge. Ashgate Publishing, 2007

 

Kök Hücre :

  1. Hücre İçi Denge Ve Düzenlenme Mekanizması:

Kök hücreler, hücre içi denge ve düzenlenme mekanizmaları ve bulundukları mikroçevreden (niş) aldıkları uyarılara bağlı olarak farklılaşabilir veya kendilerini yenileyebilmektedirler. Kök hücrelerin kapasitelerinin sinyal ileti yolakları, transkripsiyon faktörleri, hücre döngüsü düzenleyicileri ve miRNA’lar üzerinden sağlandığı ve kontrol edildiği bilinmektedir. Bu mekanizmalardan en önemlileri kök hücrelerin farklılaşmasında ve kendilerini yenilemesinde görevli olan LIF-STAT, MAP-ERK, PI3K ve Wnt gibi sinyal ileti yolaklarıdır.

  1. Kemik İliği Ve Kordon Kanı Kaynaklı Kök Hücreler:

Kordon kanı kaynaklı hematopoetik kök hücreler gerek kemik iliği/kök hücre transplantasyonu (nakil) gerekse araştırma (özellikle klinik araştırma) süreçlerinde önemli bir alanı kapsamaktadır. Kordon kanın ulaşılması kolay olması ve raf ömrünün (çok uzun yıllar kordon kanı bankalarında saklanabiliyor olması) uzun olması önemini arttırmaktadır. Hematopoetik sistem kök hücreler, progenitör hücreler ve daha olgun farklılaşmış hücrelerden oluşur. Sağlıklı bir insanda bu  sistem günde 2×1011 ve bir insanın hayatı boyunca ortalama 5×1015 eritrosit oluşturur. Bu sistemin insanın ömrü boyunca uzun süreli hücre oluşturabilme kapasitesi, HKH’lerin kendi kendilerini yenileyebilme ve daha olgun hücrelere farklılaşabilme özelliklerine bağlıdır. HKH’lerin gelişimi, farklılaşmaları, istirahate sevk edilmeleri, kendi kendini yenilemeleri ve periferik kana mobilize olmaları veya kök hücre nakli sonrasında tekrar bulunduğu mikroçevre içerisine dönmeleri, transkripsiyon faktörleri vasıtasıyla sağlanmaktadır(şekil.1 ve şekil.2)

Kordon kanı, Kordon kanı bankası

Kordon kanı kaynaklı hematopoetik kök hücreler gerek kemik iliği/kök hücre transplantasyonu (nakil) gerekse araştırma (özellikle klinik araştırma) süreçlerinde önemli bir alanı kapsamaktadır

Kordon kanı fötal (Doğum öncesi –Anne Karnında Geçen Dönem) ve erişkin dönemi de kapsayan önemli bir kök hücre kaynağıdır.

mezankimal kök, mezankimal kök hücre

Kemik iliğinde, mezankimal kök (kordon kanı ve kordon dokusu-göbek kordonu da önemli mezankimal kök hücre kaynaklarıdır)  hücrelerden (MKH) kaynaklanan osteoblast, fibroblast, adipozit gibi kemik iliği stroma hücreleri mikro çevresinin fiziksel yapılarını oluştururlar.

Mezenkimal Kök Hücreler Ve Farklılaşması:

Kemik iliğinde, mezankimal kök (kordon kanı ve kordon dokusu-göbek kordonu da önemli mezankimal kök hücre kaynaklarıdır)  hücrelerden (MKH) kaynaklanan osteoblast, fibroblast, adipozit gibi kemik iliği stroma hücreleri mikro çevresinin fiziksel yapılarını oluştururlar. Kemik iliği stroma hücreleri salgıladıkları sitokinler ve hücre hücre adezyonuyla başlatılan hücreler arası sinyallerle HKH’lerin kendi kendilerini yenileme ve farklılaşmasını düzenlerler. Kemik iliği stroma hücreleri, MKH’lerden köken alan osteoblast, endotel hücreleri, fibroblastlar ve yağ hücrelerinden oluşur.

Kaynak : Cell Death Differ 2007;14:1851-9

 

 

 

  • Klinik Uygulama

Serebral palsi de otolog kordon kanı kaynaklı kök hücre uygulaması

Serebral palsi (CP) vakalarının % 70’inin etiyolojisi bilinmemektedir. Serebral palsili çocukların % 20’sinde prematürite doğum, perinatal travma veya beyin hipoksisiyle ilişkili olabildiği, diğer sebepler arasında fetal yaşamda ortaya çıkan enfeksiyonlar ve kusurlar olduğu düşünülmektedir. Serabral palsi de otolog kordon kanı başarılı bir şekilde uygulanabilmektedir.

  • Serebral palsi’de klinik araştırmaları durumu

Klinik araştırma sonuçları son durum:

Artan miktarda kanıt, kordon kanının  serebral palsi tedavisinde kullanılabileceğini göstermektedir. Klinik çalışmalarla (bir meta-analiz de dahil olmak üzere, 328 katılımcı içeren klinik çalışmalar) hem otolog hem de allojenik protokollerde kordon kanı  uygulamasının emniyeti ve etkinliği doğrulanmıştır. Şu anda, hipoksik-iskemik ensefalopati veya serebral tanılı çocuklarda otolog göbek kordon kanının kullanımını değerlendiren dokuz klinik çalışma  devam etmektedir. Bu çalışmalarda değerlendirilen toplam hasta sayısı 2500 hastayı aşmaktadır.

Kaynak: Int. J. Mol. Sci. 2019, 20, 2433;

 

kordon kanı, kordon kanı bankası

Mezenkimal Kök Hücreler: Hücre Tedavisi Ve Rejenerasyon Potansiyeli

Kordon kanı kaynaklı Hematopoetik kök hücreler

Kendini yenileyebilen ve her üç germ yaprağına (ektoderm, mezoderm ve endoderm) farklılaşabilen  pluripotent embriyonik kök hücrelerin(ESC) keşfedilmesinden sonra, teratom oluşum potansiyeli gibi , etik ve teknik kaygıları olduğu bulundu.

Bu durum, yetişkin (erişkin dönem) hücre  kaynaklarından alternatif multipotent kök hücrelerin aranmasına olan ilginin artmasına neden olmuştur.

Kordon kanı kaynaklı Hematopoetik kök hücreler (HSC’ler) ve mezenkimal stromal / kök hücreler (MSC’ler) gibi multipotent  insan yetişkin kök hücrelerinin, ESC’lere kıyasla etik veya güvenlik sorunları oluşturma olasılığı çok daha düşüktür.

HSC’ler tüm kan ve immün soylarını (bağışıklık sistem hücre ve bileşenleri) farklılaştırabilirler, lösemi ve kan hastalıklarının tedavisinde standart tedavi olarak kullanılmaktadır. Kordon kanı önemli bir HSC kaynağıdır.

Mezenkimal hücrelerin çok çeşitli yetişkin kaynaklardan izole edilmesinin yanı sıra, bu hücrelerin adipogenik (yağ), kondrojenik (kıkırdak), osteojenik (kemik) ve nörojenik (sinir) hücreler gibi çeşitli soylara farklılaşmaları ile ilgili çok sayıda çalışma bulunmaktadır.

Mezenkimal stromal / kök hücreler terapötik kullanımı

Mezenkimal stromal / kök hücreler terapötik kullanımı bir dizi nedenden dolayı gecikmiştir. Bunun önemli sebeplerinden biri Mezenkimal stromal / kök hücreler erişkin kaynaklardan izolasyon aşamasında,  donörde (bağışçıda) bölgesel hasar, invaziv (girişimsel) ve sıklıkla ağrılı prosedürleri içermesidir.

Ayrıca ,erişkin dönemde elde edilen hücreler laboratuvarda  daha da azalan farklılaşma ve çoğalma yeteneklerine sahiptirler. Mezenkimal stromal / kök hücreler kendini yenileme ve farklılaşma potansiyeli donör yaşı, genetiği ve çevresel strese maruz kalmasından ciddi şekilde etkilenmektedir.

Alternatif kaynak arama çalışmaları sonucunda, Mezenkimal stromal / kök hücreler göbek kordon kanı (kordon kanı) (UCB), göbek kordonu (UC) gibi perinatal kaynaklardan ve plasenta gibi fötal doku (FT) ve amniyon sıvısı gibi fetal kaynaklardan izole edilmesi sağlamıştır. Kordon kanı ve göbek kordonu oldukça zengin kök hücre içeriğine sahiptir.

Bu dokulardan (kordon kanı ve göbek kordonu) türetilen hücrelerin ayrıca adipogenik, kondrojenik, osteojenik ve nörojenik hücre soylarına farklılaştığı bilinmektedir. Bununla birlikte, yetişkin kaynaklarına benzer şekilde, perinatal ve fetal kaynaklardan türetilmiş Mezenkimal stromal / kök hücreler, kendini yenileme ve farklılaşma potansiyelinde de farklılıklar gösterir.

Göbek kordonu kaynaklı Mezenkimal stromal / kök hücreler

Son zamanlarda, insan göbek kordonu  farklı mikro-çevrelerinden izole edilmiş hücrelerde kullanılmaktadır. Mezenkimal stromal / kök hücreler, nöromüsküler ağrıların ve birçok başka hastalığın tedavisinde yardımcı olabilecek, antiapoptotik ve anti-oksidatif etkilerin yanı sıra immünomodülasyonu destekleyen bir parakrin etkiye de sahiptir.

Göbek kordonu kaynaklı Mezenkimal stromal / kök hücreler ayrıca Parkinson hastalığı, Alzheimer hastalığı, amiyotrofik lateral skleroz gibi hastalıkları tedavi etmek için terapötik potansiyelleri açısından araştırılmaktadır.

Göbek kordonu kaynaklı Mezenkimal stromal / kök hücreler türetilen kemokinlerin ve sitokinlerin (büyüme faktörleri) kullanılmasının, otoimmün (bağışıklık sistem hastalıkları) hastalık için tedavi etkinliğini arttırdığı gösterilmiştir.

Göbek kordonu kaynaklı Mezenkimal stromal / kök hücreler ile enflamatuar niş (mikro-çevre) arasındaki etkileşim, birçok farklı hastalığın tedavisi için kullanılacak potansiyele sahip olduğu gösterilmiştir.

Hücre yüzey belirteçlerinin özellikleri ve ifadesi, izole hücrelerin çoğalma ve farklılaşma kapasitelerinde farklılıklar, Mezenkimal stromal / kök hücreler immünfenotipik olarak tanımlanması ihtiyacı doğurmuştur. Göbek kordonu kaynaklı  hücrelerden farklılaşma ,  osteojenik kök hücreler, iskelet kök / progenitör kök hücreler, mezodermal kök hücreler, mezenkimal progenitör hücreler, mezenkimal stromal hücreler,  ve perisitler mezenkimal kök hücreleri gibi Mezenkimal stromal / kök hücreler ile birlikte kullanılmıştır.

Bu adlar genellikle kolaylık sağlamak veya araştırılmakta olan faaliyetlerin türü için kullanılır. Mezenkimal stromal / kök hücreler 800’den fazla klinik çalışmada kullanılmıştır.

Mezenkimal stromal / kök hücrelerlerin özelliklerindeki farklılıklar, nişlerinin, donör yaşlarının ve izolasyonlarının yanı sıra hücre kültür yöntemlerinin farklılıklardan kaynaklanmaktadır.

kordon kanı, kordon kanı bankası

Şekil 1: Önemli Kök Hücre Kaynağı olarak göbek kordonu ve kordon kanı

kçk hücre, kordon dokusu, kordon kanı, kordon kanı bankası

Tablo 1: Farklı Klinik araştırmalarda göbek kordonu kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin kullanılması güncel çalışmalar.

Kaynak: J Tissue Eng Regen Med. 2019;1–18.

Search

+
WhatsApp chat